Trang chủVới kinh nghiệm nhiều năm của tôi, “cách chọn gà chọi con mới nở” hiệu quả nhất không phải là nhìn con gà con, mà là nhìn con gà mẹ của nó. Tục ngữ có câu “chó giống cha, gà giống mẹ”, điều này đặc biệt đúng với gà nòi.
Tại Sao Chọn Gà Mẹ Là Bước Tối Quan Trọng?
Bắt tay vào việc nuôi gà nòi, ai cũng muốn tìm được con gà xuất sắc nhất cho khỏi phí công chăm sóc. Nhưng gà tốt thì ai bán, vậy chỉ còn cách “đổ mái” mà nuôi. Gà con sẽ ảnh hưởng rất nhiều từ gà mẹ.
Muốn “đúc” được gà dữ, việc quan trọng bậc nhất là phải chọn được con mái nòi làm giống. Những con mái tốt thường được người ta giữ gìn rất kỹ, có nhà truyền từ đời này sang đời khác, không ai chịu nhường hay bán.
Tiêu chuẩn chọn gà mái nòi làm giống của tôi:
- Nguồn gốc: Phải chọn gà mái rặt giống nòi, nổi danh nhiều đời. Tuyệt đối không dùng gà mái vô danh tiểu tốt.
- Ngoại hình: Tương tự như chọn gà trống, cần chọn mái có ưu điểm về ngoại hình như đầu, mắt, mỏ, cần cổ, lưng, lườn… đều phải tuyệt hảo. Thân mình gà mái phải bầu bĩnh, vai nở và hông rộng.
- Đặc tính: Phải là mái “lì đòn”, chịu “đứng khuya”. Khi được cản với trống cha từng ăn độ, gà con sau này sẽ gan lì khét tiếng, thà chịu chết tại chỗ chứ không hề chạy hoảng.
Chỉ khi có được mái tốt và trống tốt (trên hai năm tuổi, đã thắng trận, sung sức, không trùng huyết), chúng ta mới có hy vọng tạo ra bầy con tốt.
Chọn Gà Con 1 Ngày Tuổi: Chỉ Sàng Lọc Sức Khỏe, Chưa Phải “Gà Dữ”
Như tôi đã nói, lựa gà con mới “xuống ổ” vài ngày để xem vảy là quá sớm. Từ lúc gà mới nở đến 7-8 tháng tuổi, chắc gì con gà còn sống để cho mình nhờ?
Ở giai đoạn 1 ngày tuổi, chúng ta chỉ chọn để loại bỏ gà bệnh, gà tật. Đây là bước sàng lọc sức khỏe cơ bản để đảm bảo công sức nuôi úm của bạn không bị lãng phí.
Tiêu chí chọn gà con 1 ngày tuổi:
- Sức khỏe: Chỉ chọn những gà con khỏe mạnh, độ đồng đều cao, phản ứng nhanh nhẹn.
- Ngoại hình: Không bị dị tật, mỏ và chân phải vững chắc.
- Lông: Lông phải bông, mượt (lông xơ xác là gà yếu). Màng da chân phải bóng, không nhăn nheo.
- Rốn: Đây là điểm cực kỳ quan trọng. Tuyệt đối không chọn gà hở rốn, rốn ướt hoặc còn dính dây rốn dài. Rốn phải khô, sạch.
- Thời điểm nở: Tránh chọn những gà con nở quá sớm hoặc quá muộn (nở ở ngày 21), hay những con quá nhỏ so với bầy.
3 Đợt Tuyển Chọn “Gà Dữ” Quyết Định Của Sư Kê
Sau khi chọn được lứa gà con khỏe mạnh lúc mới nở, công việc tuyển chọn thực sự mới bắt đầu. Không phải gà cha mẹ tốt thì con nào cũng tốt. Chúng ta phải lựa đi lựa lại nhiều lần. Kinh nghiệm của tôi là phải lựa gà làm 3 đợt:
- Đợt đầu (Quan trọng nhất): Lúc gà được 2 tháng tuổi.
- Đợt hai: Lúc gà được 7 tháng tuổi.
- Đợt ba (Chung kết): Lúc gà được 9 tháng tuổi.
Đợt 1: 2 tháng tuổi (Chọn vảy)
Đây là đợt tuyển chọn quan trọng nhất. Lúc này, gà con thân mình đã bằng nắm tay, vảy chân đã nổi rõ. Đợt này ta chỉ coi sơ vóc dáng, chủ yếu là xem vảy.
- Vóc dáng: Ưu tiên chọn những con mạnh khỏe, sởn sơ (nhanh nhẹn), thân hình cao lớn. Làm dấu riêng những con này.
- Loại bỏ ngay gà có vảy xấu: Dù gà có lớn con, mạnh khỏe đến đâu mà vảy xấu thì cũng phải loại bỏ ngay. Nuôi thêm chỉ tốn lúa, không lợi ích gì. Các loại vảy xấu cần loại bỏ bao gồm: CÁN TRÊN, CÁN DƯỚI, XỔ CHẬU TÁM VẢY, KHAI HẬU, NÁT HẬU, DẶM NGOẠI, VẢY ĐẬU ĐẦU, BỂ BIÊN, KHAI VUÔNG TÁM VẢY, GỐI NÁT…
- Giữ lại gà có vảy tốt (Dấu hiệu “Gà Dữ”): Chỉ gà nào có vảy tốt sau đây mới được giữ lại để tuyển chọn tiếp ở đợt 2. Gà chỉ cần có một hay hai vảy loại này đã là gà dữ, ta cần chú ý săn sóc riêng: HAI HÀNG TRƠN, VẢY VẤN SÁO, VẢY QUI, ÁN THIÊN, ÁN VÂN, ĐẠI GIÁP NGOẠI, TAM TÀI VẤN KHÂU, ÁN TÂM, KHAI DƯƠNG, PHỦ ĐỊA, HUYỀN CHÂM, KIM GÚT…
Đợt 2: 7 tháng tuổi (Xem đòn thế)
Lúc này, gà đã gáy khá rõ, xương cốt cứng cáp. Gà đã biết gáy là gà bắt đầu sung, đã biết ve mái, đã háu đá. Ta bắt chúng nhốt lại để kiểm soát đợt hai.
- Kiểm tra lại ngoại hình: Rà soát kỹ lại các phần: cổ cong, lườn vẹo, ghim… Con nào không thật sự hoàn hảo về ngoại hình thì cũng loại bỏ, không từ.
- Xổ thử (Lắc tích): Cho gà xổ thử để xem võ nghệ ra sao. Xổ xong thì “lắc tích” liền.
- Lưu ý quan trọng: Tuyệt đối không xổ với gà đã thắng trận, vì như vậy, gà mới “ra trận” lần đầu có thể bị “bể” (bị đòn đau mà chạy mặt luôn). Chỉ nên xổ với con gà khác bầy nhưng cùng trang lứa.
Đợt 3: 9 tháng tuổi (Tuyển chọn lần cuối)
Đây là đợt lựa gà lần cuối cùng, tiến hành sau đợt hai chừng hai tháng, khi gà đã thật sự lành tích.
- Xổ thử lần hai: Lần này, ta nên thử sức gà tơ với gà đã thắng trận (gà nhiều kinh nghiệm) để xem tài nghệ nó đã tiến bộ đến đâu.
- Chọn đòn độc: Nếu con gà đã đá đòn có triển vọng, có những “miếng hay”, đòn độc như: Sỏ (cắn mồng đá cổ), Mé (đá thốc vào mang tai), Xạ (đá song phi), Hồi mã thương (giả thua quay lại đá), hoặc Dìa (chui nách đá thốc lên)… thì ta nên tuyển nuôi luôn.
- Loại bỏ: Ngược lại, những con gà chỉ đá đòn gió, đá vào vai không đủ đô, hoặc cất cẳng không muốn lên… thì còn cách rô ti, nuôi làm gì vô ích!
Lời Khuyên Của Tôi Về Việc Nuôi Úm Gà Con
Chọn được gà tốt chỉ là bước đầu. Nuôi dưỡng gà con cho đúng bài bản không phải là điều dễ dàng. Nếu chăm sóc cẩu thả, “gà linh cũng có khi còn tệ lậu hơn cả gà thường”. Giai đoạn úm gà con (0-4 tuần tuổi) là tối quan trọng.
- Nước uống: Phải cho gà con uống nước trước, sau đó khoảng 2 giờ mới bắt đầu tập ăn. Trong 2 ngày đầu, nước uống phải hơi ấm (khoảng 18-21°C). Nên pha 5g đường glucoza + 1g vitamin C cho mỗi 1 lít nước để tăng sức đề kháng.
- Nhiệt độ: Tuần đầu tiên, nhiệt độ tại chụp úm phải đạt 31-33°C. Cần quan sát phản ứng của gà: nếu gà tụm lại gần nguồn nhiệt là bị lạnh; nếu gà tản ra xa, há mỏ thở là quá nóng.
- Ánh sáng: Tuần đầu tiên cần chiếu sáng 24 giờ/ngày để gà con nhìn thấy thức ăn, nước uống.
- Phòng bệnh: Phải làm quy trình phòng bệnh bằng vaccine nghiêm ngặt cho các bệnh như Marek (1 ngày tuổi), Newcastle, Gumboro (7-10 ngày), và bệnh Đậu (10 ngày).
Kết Luận
Việc chọn gà chọi con là cả một nghệ thuật đòi hỏi sự kiên nhẫn và kinh nghiệm. Như tôi đã chia sẻ, đừng bao giờ tin vào việc “xem vảy” một con gà mới nở 1 ngày tuổi. Bí quyết thực sự bắt đầu từ rất lâu trước đó: chọn được một con mái giống thật tốt. Sau đó, hãy kiên trì sàng lọc qua 3 đợt tuyển chọn ở mốc 2 tháng, 7 tháng và 9 tháng tuổi. Đó mới là con đường đúng đắn để tìm ra một “chiến kê” thực thụ.
Nuôi gà là một cái thú, nhưng muốn có được “gà dữ” thì phải bỏ công sức chăm lo “gà như chăm lo con mọn”. Chúc các bạn tìm được cho mình một con gà nòi đắc ý nhất.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. “Gà linh” (Linh kê) khác gì gà thường?
“Gà linh” (linh kê) là loại gà rất hiếm, nghìn con mới có một. Chúng thường có những đặc điểm kỳ dị như: ngủ như gà chết (gọi là Gà Tử Mị); cựa một bên đen một bên trắng (Gà Nhật Nguyệt); có lông voi (lông cứng, to bằng sợi kẽm, xoắn như lò xo); hoặc lưỡi bị thụt sâu (gà lưỡi rùa). Nuôi gà linh chủ yếu để ngắm cho vui chứ ra trường ít ai dám đá.
2. “Gà dữ” là gà như thế nào?
“Gà dữ” là con gà có đòn đá dữ dằn. Nếu là gà đòn, nó tung cú nào địch thủ rêm xương long khớp cú đó. Nếu là gà cựa, nó ra đòn hiểm, đủ sức kết liễu đối phương nhanh chóng. Gà dữ thường có các đặc điểm nhận dạng như: lông ngũ sắc, chân vuông, chậu nhỏ (giúp xoay sở lẹ), mắt sâu, mặt lẹ, hoặc có vảy tốt (như Án Thiên, Huyền Châm…).
3. Gà chọi con có mấy loại? Phân biệt ra sao?
Gà nòi (gà chọi) có hai loại chính: Gà đòn và Gà cựa. Gà đòn (phổ biến ở miền Bắc, Trung) thì to xương, nhiều thịt, lông thưa, cựa ngắn, đá bằng đòn nên trận đấu kéo dài. Gà cựa (phổ biến ở miền Nam) thì thân mình nhẹ, chân nhỏ, nhưng cựa rất dài và nhọn, đá xoay trở nhanh, trận đấu kết thúc rất mau.