Trang chủĐể nhận biết gà chọi hay gà lai, cách chính xác nhất là nhìn vào nguồn gốc (gà mẹ) và vảy chân. Gà lai (gà đã xuống bổn) thường có vảy xấu, lộn xộn, không thể là gà “nòi” rặt giống.
Cách nhận biết gà chọi hay gà lai
Trong nghề chơi này, không ai muốn nuôi gà lai. Nuôi gà lai chỉ tốn lúa, tốn công mà không mang lại lợi ích gì. Một con gà nòi không “đúng tiêu chuẩn” thì nên giết thịt, nuôi thêm chỉ làm mất danh cho cả bầy gà.
Những con gà có máu lai, đá không ra gì, cũng không nên cho cản mái. Chúng ta cất công chăm sóc là để tạo ra một con “chiến kê”, chứ không phải một con gà thịt thông thường.
“Chó giống cha, gà giống mẹ” – Nguồn gốc là yếu tố tiên quyết
Các cụ ngày xưa đã đúc kết “chó giống cha, gà giống mẹ”. Điều này có nghĩa là bầy gà con sẽ ảnh hưởng từ mẹ rất nhiều. Đây là bài học đầu tiên để nhận biết gà nòi thuần chủng.
Muốn có gà con tốt, bạn phải:
- Chọn mái tốt: Phải chọn cho được gà mái thật tốt, tức là giống tốt, rặt giống, nổi danh nhiều đời. Mái mà vô danh tiểu tốt thì không nên nuôi. Thà bỏ tiền ra mua gà dữ về nuôi còn hơn là nuôi mái dở trong nhà.
- Chọn trống tốt: Trống phải là gà dữ, đã từng thắng trận, và quan trọng là không trùng huyết với gà mái.
Nếu gà cha mẹ tốt, ta mới hy vọng có lứa con tốt. Gà lai thường là kết quả của việc “cản” (phối giống) với mái vô danh, không rặt giống.
Cách nhận biết gà chọi hay gà lai qua ngoại hình (Phân biệt Gà Nòi rặt giống)
Gà nòi có hai loại chính là Gà đòn và Gà cựa. Mỗi loại có đặc điểm riêng để nhận diện gà thuần chủng.
Gà Đòn (Gà nòi truyền thống)
Đây là loại gà to xương, nhiều thịt, thân mình to lớn dềnh dàng. Lông thường thưa, bày phần da thịt ở cổ, ở đùi đỏ au, trông rắn chắc mạnh mẽ. Đây là giống gà chọi truyền thống, thường thấy ở miền Bắc và miền Trung. Một con trống trưởng thành có thể nặng từ 3,0 đến 4,0 kg.
Gà Cựa
Gà cựa thì dềnh dàng chủ yếu là nhờ bộ lông, vì thân mình ít xương thịt, chân nhỏ. Chúng nổi bật ở cặp cựa dài và nhọn hoắt, xoay trở nhanh nhẹn hơn gà đòn. Giống này phổ biến ở miền Nam.
Các đặc điểm của gà nòi rặt giống (Gà hay)
Bất kể là gà đòn hay gà cựa, một con gà nòi “thuần” phải có các đặc điểm ngoại hình sau:
- Đầu, Mỏ, Mắt: Đầu và cần cổ phải tương xứng. Mỏ gà phải ngắn, to và mảnh. Mắt gà cần phải to và sâu, con ngươi nhỏ nhưng lanh lợi.
- Thân mình: Lưng gà lý tưởng phải có thế đứng “giọt mưa”, tức là phần lưng phía giáp cổ phải cao hơn phía đuôi. Lườn gà (xương ức) phải thẳng (gọi là lườn tàu), không được cong vẹo.
- Ghim: Đây là hai cái xương nhỏ nhô ra ở hai bên lỗ hậu môn. Ghim phải càng khít càng tốt, lý tưởng là đút vừa lọt ngón tay út. Nếu hai ghim quá rộng, gà tung đòn toàn trật ra ngoài (chỉ toàn đòn gió). Ghim cũng phải dài bằng nhau; nếu một ghim ngắn, một ghim dài thì trước sau gà đó cũng bị đui mắt.
Dấu hiệu “tối kỵ”: Nhận biết gà lai qua vảy chân xấu
Đây là phần quan trọng nhất để phân biệt gà chọi hay gà lai. Người nuôi gà đá rất quan trọng ngoại hình, nhưng vảy gà mới là yếu tố then chốt.
Tôi xin nói rõ: Con gà có vảy tốt mà thua có thể do nhiều lý do (như chăm sóc cẩu thả). Nhưng trong khi đó, những con thua thường là những gà nòi có vảy xấu! Gà vảy xấu thì nên loại bỏ, không thương tiếc.
Các vảy xấu của gà lai (Gà đã xuống bổn)
Khi xem chân, nếu bạn thấy những loại vảy này, 90% đó là gà lai, gà đã “xuống bổn” (xuống giống), không nên nuôi:
- Gối Nát, Sổ Nội, Sổ Ngoại, Vấn Cán Trên: Gà có những vảy này là đã có máu lai rồi, đá không ra gì. Tuyệt đối không nên cho cản mái.
- Bể Biên Nội, Bể Biên Ngoại, Vảy Đâu Đầu: Đây đều là dấu hiệu của gà lai. Gà có vảy Đâu Đầu thì đá tồi.
- Khai Vuông Tám Vảy: Gà có vảy này là gà xuống bổn, đã có lai. Dù tướng có tốt đến mấy thì đá cũng không ăn ai.
Vảy tốt của gà thuần chủng (Gà hay)
Ngược lại, gà nòi rặt giống, gà hay thường có những bộ vảy quý hiếm, rõ ràng. Chỉ cần có một trong các vảy này cũng đáng giá:
- Vảy Hai Hàng Trơn: Vảy đóng hình chữ “nhân” từ trên xuống dưới, các lóng vảy đều nhau. Đây là vảy rất tốt, nên chọn nuôi.
- Vảy Qui: Chân gà có ba hàng vảy nhỏ, vảy giữa có hình lát chả. Đây là loại gà dữ, hiếm có, được đánh giá tốt hơn cả Hai Hàng Trơn.
- Vảy Án Thiên: Là vảy đóng trên cùng chân gà, sát gối. Đây là gà dữ khó tìm, cả ngàn con mới tìm được một con.
Kinh nghiệm sàng lọc gà lai từ nhỏ của tôi
Gà cha mẹ tốt nhưng không phải lứa con nào sinh ra cũng tốt. Cần phải lựa chọn kỹ càng và loại bỏ nhiều lần để đỡ tốn lúa và tốn công chăm sóc.
Tôi thường lựa gà làm ba đợt:
- Đợt đầu (Lúc gà 2 tháng tuổi): Lúc này vảy chân đã nổi rõ. Ta chỉ cần chú ý coi rõ vảy. Nếu thấy vảy xấu như: GỐI NÁT, BỂ BIÊN, KHAI VUÔNG TÁM VẢY, SỔ NGOẠI, SỔ NỘI… thì phải loại bỏ ngay đợt đầu.
- Đợt hai và ba (7 đến 9 tháng tuổi): Khi gà bắt đầu gáy, ta kiểm soát lại toàn diện ngoại hình (xem có cổ cong, lườn vẹo không) và cho xổ thử để xem đòn lối.
Lời khuyên chân thành của tôi là: Hễ thấy dở là loại bỏ, không thương tiếc. Nuôi thêm gà lai chỉ tốn lúa, không lợi ích gì mà còn làm mất danh cả bầy gà của mình.
Kết luận
Tóm lại, để nhận biết gà chọi hay gà lai, kinh nghiệm thực tế là quan trọng nhất. Nhưng cốt lõi luôn nằm ở hai điểm: một là nguồn gốc gà mẹ phải rặt giống, và hai là vảy chân phải tốt, rõ ràng.
Đừng bao giờ tin lời người bán “tán hươu tán vượn” hay ham rẻ mà mua phải gà lai, gà bệnh. Hãy tự mình học cách xem vảy, ưu tiên chọn những con vảy tốt như Hai Hàng Trơn, Vảy Qui và loại ngay những con có vảy xấu như Gối Nát, Khai Vuông Tám Vảy. Chúc bạn chọn được một chiến kê ưng ý!
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Gà lai có đá được không?
Theo kinh nghiệm, gà đã có máu lai (nhận biết qua các vảy Gối Nát, Vấn Cán Trên) thì đá không ra gì, không bền sức, không nên nuôi tốn công.
2. Gà nòi ở Việt Nam có mấy loại chính?
Gà nòi có hai loại chính: Gà đòn (to con, lông thưa, đá đòn, chuộng ở miền Bắc và miền Trung) và Gà cựa (nhẹ cân, lông nhiều, đá bằng cựa, chuộng ở miền Nam).
3. Vảy gà lai (vảy xấu) có thể cải thiện qua chăm sóc không?
Không. Vảy chân là bẩm sinh. Vảy xấu như Khai Vuông Tám Vảy là dấu hiệu gà đã xuống bổn (lai giống). Đây là đặc điểm di truyền, không thể cải thiện bằng cách nuôi dưỡng, nên loại bỏ ngay từ khi gà còn nhỏ.